سفته و کار به هر شرطی

سفته؛ کار و اعتماد

سفته‌های میلیونی برای شروع به‌کار در شرکت‌های خصوصی در بازار کار امروز عرف شده است. البته این عرف بودن، دلیل بر اشتباهیست که پایه آن سال‌ها پیش گذاشته شده است. سفته کاری جنبه‌های متنوعی دارد که می‌توان برای مشاغلی خاص و شرایطی خاص آن را در نظر داشت، مثل کارهای پیمان‌کاری و قرارداد بین شرکت‌ها و … . ولی متأسفانه امروزه از کارگر متخصص و غیر متخصص این سفته گرفته می‌شود و جنبه شخصی پیدا کرده است.

مواردی که شرکت‌های مختلف از کارگر طلب می‌کنند بیشتر به عنوان اعتماد گرفته ‌می‌شود و ادعای این شرکت‌ها بر این اساس هست، که اگر روزی روزگاری کارگر متخصص از شرکت جدا شد بتوانند به هر ترفندی، او را گرفتار مسائل حقوقی یا کیفری کنند.

همینجوری سفته بده؛ اعتماد دوطرفه

شرکت‌ها در مصاحبه منابع انسانی این موضوع را مطرح می‌کنند، البته اگر کارگر سؤال بپرسد وگرنه هنگام عقد قرارداد متوجه می‌شوید سفته‌ایی هم در کار هست و به شما نگفته بودند. قانون بر این اساس است که می‌خواهیم به هم اعتماد کنیم پس لطفاً سفته فلان قدر تومانی را شما به شرکت می‌دهید تا بهم اعتماد کنیم و قرار نیست بابت و موضوع سفته، تاریخ بازگشت و مواردی که مشخص کننده این باشد که اصلاً شما سفته به شرکت داده‌اید، نه در خود سفته و نه در قرارداد کار بیاید. همینجوری چون شما عاشق چشم و ابروی شرکت هستید باید این سفته را به علت نامعلومی به شرکت تقدیم کنید تا از همان اول بدهکار شرکت باشید!

قانون‌کار و قانون سفته

در قانون منعی در خصوص گرفتن ضامن یا تضمین بابت حسن انجام کار از کارگر وجود ندارد. به عبارتی دیگر کارفرما می‌تواند اقدام به اخذ تضمین از کارگر نماید. اما این امر بدان معنا نمی‌باشد که کارگر بدون در نظر گفتن قانون اقدام به دادن تضمین یا معرفی ضامن نماید. قانون در این خصوص حمایت‌هایی را به منظور حفظ حقوق کارگر انجام داده است. به عبارت دیگر چنانچه سفته یا چک بابت تضمین از کارگر گرفته شد بایستی در آن حتما مبلغ و نیز عبارت بابت تضمین حسن انجام کار درج شود، قید این عبارت باعث خارج شدن سفته از حالت کیفری آن می‌شود. شرکت‌های به اصطلاح معتبری از انجام چنین کار کوچکی سر باز می‌زنند و حاضر به رعایت قانون حتی با شرایط خودشان نیستند!

رازداری اطلاعات

رازداری و قرارداد رازداری یکی دیگر از شاهکار‌های جدید در شرکت‌هاست که بر این قرار است که کارگر باید متعهد شود که راز‌های شرکت اعم از فنی و غیرفنی آن در جایی گفته نشود. این مورد باید توسط کارگر رعایت شود و هیچ شکی در آن نیست. البته در بعضی از این قراردادها مفاد کاملاً یک‌طرفه‌ایی وجود دارد که وکیل محترم شرکت زحمت به تنظیم آن کشیده و کلاً تمام موارد استثناء را در قرارداد رازداری آورده است. متأسفانه بعضی از شرکت‌ها که فکر می‌کنند کارگر استخدام شده فقط قصد تخریب شرکت را دارد، روی این قرارداد رازداری سفته می‌گیرند تا کلاً قرارداد کار را زیر سؤال برده باشند.

همه این موارد فقط فقط حس بدی در کارگر ایجاد می‌کند و اگر روزی حق و حقوق خود را بخواهد، کارفرما محترم سفته وی را جوری بر سرش علم کند که حتی نتواند حرفی از خود بزند، چه برسد به قانون کار و حق و حقوق!

این مطلب بنابر تجربه ۵ ساله خودم در بازارکار ایران و در شرایط بازارکار کنونی در حوزه نرم‌افزار و تولید نرم‌افزار بود و درددلی که شاید شنونده و خواننده‌ایی داشته باشد.

متأسفانه هیچ شرکتی این مورد را در نظر نمی‌گیرد که کارمند یا کارگر تحصیل کرده‌ایی را در اختیار گرفته و همه نیروی جوانی و تلاش خود را گذاشته است تا کار بهتری به شرکت تحویل دهد و در کنار آن علاوه بر افزایش دانش، اطلاعات خود را در کار محک بزند و از کار در محیط سالم و دوستانه لذت ببرد که البته همه این‌ها رویایی بیش نیست!

این مطلب در روزهای آینده ممکن است تغییر کند یا مطالب بیشتری به آن اضافه شود.